ΗΠΑ: Ο πόλεμος με το Ιράν και η ακριβή βενζίνη πιέζουν την εκλογική ατζέντα του Τραμπ
Ο πρόεδρος Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες για την άνοδο των τιμών της βενζίνης που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση «στην πραγματικότητα δεν μας επηρεάζει», παρότι ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι φοβούνται ότι το αυξανόμενο κόστος υπονομεύει το οικονομικό τους επιχείρημα ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου.
Μιλώντας τη Δευτέρα στη Φλόριντα, ο κ. Τραμπ δήλωσε ότι οι τιμές είναι «τεχνητά αυξημένες» λόγω του πολέμου και υποσχέθηκε ότι θα πέσουν ξανά όταν αυτός τελειώσει. Ωστόσο, δεν έδωσε σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε θα συμβεί αυτό, παρότι καυχήθηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται πολύ μπροστά από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Μέχρι στιγμής, το οικονομικό μήνυμα του κ. Τραμπ για το Ιράν συνοψίζεται στην ιδέα ότι οποιαδήποτε δυσκολία είναι βραχυπρόθεσμη, αξίζει τον κόπο και δεν είναι τόσο σοβαρή όσο αρχικά φοβόταν. Όμως για τους Ρεπουμπλικάνους που δίνουν σκληρές μάχες στις ενδιάμεσες εκλογές, οι συνέπειες του πολέμου — και οι μέχρι τώρα αόριστες διαβεβαιώσεις του κ. Τραμπ για την οικονομία — παραμένουν ανοιχτό ζήτημα.
Η σύγκρουση έχει εκτοξεύσει την τιμή της βενζίνης, η οποία τη Δευτέρα έφτασε τα 3,48 δολάρια το γαλόνι, σχεδόν 17% υψηλότερα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στις 28 Φεβρουαρίου. Παγκόσμιοι ηγέτες προετοιμάζονται για εκτεταμένες συνέπειες, ενώ κατ’ ιδίαν ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές αρχίζουν να συμβιβάζονται με τη σκληρή πολιτική πραγματικότητα που αντιμετωπίζει το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία όταν οι τιμές αυξάνονται απότομα.
Ο γερουσιαστής Τζον Θουν από τη Νότια Ντακότα, επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία, δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους ότι «η τιμή της βενζίνης είναι πάντα ένα είδος βαρόμετρου».
«Πιστεύω ότι το γεγονός πως έχουμε αυξήσει την εγχώρια παραγωγή θα βοηθήσει να μειωθεί η πίεση, αλλά είναι κάτι που προφανώς πρέπει να παρακολουθούμε», είπε.
Αργότερα πρόσθεσε ότι είναι «πάντα ανήσυχος για την τιμή του πετρελαίου και της βενζίνης».
Ο Λευκός Οίκος ήλπιζε ότι τα πράγματα δεν θα εξελίσσονταν έτσι. Λίγο πριν από την ομιλία του κ. Τραμπ για την Κατάσταση του Έθνους τον περασμένο μήνα, οι κορυφαίοι συνεργάτες του στον Λευκό Οίκο, το μεγαλύτερο μέρος του υπουργικού συμβουλίου και άλλοι πολιτικοί σύμβουλοι συναντήθηκαν στο Capitol Hill Club για μια σύσκεψη στρατηγικής ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, όπου τόνισαν ότι η μείωση του κόστους ζωής πρέπει να αποτελεί βασικό στοιχείο του μηνύματος του κόμματος προς τους ψηφοφόρους.
Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους, ο κ. Τραμπ δήλωσε ότι «η οικονομία που καλπάζει καλπάζει όσο ποτέ άλλοτε». Παραθέτοντας μια σειρά από οικονομικά στοιχεία για να στηρίξει το επιχείρημά του, στάθηκε ιδιαίτερα σε ένα από τα αγαπημένα του: τις τιμές της βενζίνης.
«Η βενζίνη, που σε ορισμένες πολιτείες έφτασε να κοστίζει πάνω από 6 δολάρια το γαλόνι επί του προκατόχου μου — ήταν ειλικρινά καταστροφή — τώρα βρίσκεται κάτω από 2,30 δολάρια το γαλόνι στις περισσότερες πολιτείες», είπε. «Και σε ορισμένα μέρη, 1,99 δολάρια το γαλόνι. Και όταν επισκέφθηκα τη σπουδαία πολιτεία της Άιοβα πριν από λίγες εβδομάδες, είδα ακόμη και 1,85 δολάρια το γαλόνι για βενζίνη».
Το τοπίο λίγες εβδομάδες αργότερα είναι εντελώς διαφορετικό. Τώρα ο κ. Τραμπ, που επί χρόνια χρησιμοποιούσε τις υψηλές τιμές βενζίνης ως πολιτικό όπλο εναντίον των αντιπάλων του, υποστηρίζει ότι οι Αμερικανοί πρέπει να δεχτούν τη βραχυπρόθεσμη επιβάρυνση.
«Οι βραχυπρόθεσμες τιμές πετρελαίου, που θα πέσουν γρήγορα όταν τελειώσει η εξάλειψη της ιρανικής πυρηνικής απειλής, είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των ΗΠΑ και του κόσμου», έγραψε την Κυριακή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «ΜΟΝΟ ΑΝΟΗΤΟΙ ΘΑ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ!»
Παρόλα αυτά, ο κ. Τραμπ προσαρμόζει το μήνυμά του. Τη Δευτέρα, ενώ μιλούσε για τα οικονομικά του επιτεύγματα σε συνάντηση Ρεπουμπλικάνων βουλευτών στο Ντόραλ της Φλόριντα, δεν έκανε καμία αναφορά στις τιμές της βενζίνης. Πριν από τον πόλεμο, σχεδόν πάντα επικαλούνταν τη μείωση των τιμών ως απόδειξη της οικονομικής του επιτυχίας. Αντί γι’ αυτό, επικεντρώθηκε στο ότι το χρηματιστήριο καταγράφει ιστορικά ρεκόρ επί των ημερών του.
«Θα πάει πολύ ψηλότερα», είπε για το χρηματιστήριο, πριν αναφερθεί στην επίδραση του πολέμου στην οικονομία. «Μόλις ξεμπερδέψουμε με αυτά που κάνουμε τώρα — που πραγματικά δεν είχαμε άλλη επιλογή».
Οι συνεργάτες και σύμμαχοι του κ. Τραμπ γνωρίζουν ότι η αύξηση των τιμών της βενζίνης αποτελεί ισχυρό πολιτικό παράγοντα και, εντός της κυβέρνησης, αξιωματούχοι εξετάζουν επιλογές για τη μείωση του κόστους. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου αρνήθηκαν να σχολιάσουν ποιες ενέργειες εξετάζει ο πρόεδρος.
«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι πρόκειται για βραχυπρόθεσμες αναταράξεις και ότι οι Αμερικανοί θα δουν τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να πέφτουν ξανά γρήγορα μόλις επιτευχθούν οι απαραίτητοι στόχοι της Επιχείρησης Epic Fury και εξουδετερωθούν οι δυνατότητες του καθεστώτος», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τέιλορ Ρότζερς, χρησιμοποιώντας την ονομασία του Πενταγώνου για τη στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν.
Ο γερουσιαστής Τσακ Σούμερ από τη Νέα Υόρκη, επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας, κάλεσε τον κ. Τραμπ να απελευθερώσει «άμεσα» πετρέλαιο από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου ώστε να μειωθούν οι τιμές.
Ο βουλευτής Ντον Μπέικον από τη Νεμπράσκα, Ρεπουμπλικανός που δεν θα είναι ξανά υποψήφιος, δήλωσε ότι ο κ. Τραμπ έχει σημειώσει πρόοδο στην οικονομία, αλλά υπάρχει ακόμη δουλειά να γίνει, καθώς πολλοί Αμερικανοί συνεχίζουν να πιέζονται οικονομικά. Ο πόλεμος, είπε, θα ανακόψει μέρος αυτής της προόδου.
«Νομίζω ότι είναι αναμενόμενο πως όταν έχεις πόλεμο με το Ιράν, αυτό θα συμβεί», είπε για την άνοδο των τιμών. «Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσο θα κρατήσει».
Οι ειδικοί λένε ότι οι Αμερικανοί πρέπει να περιμένουν πως οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές όσο διαρκεί ο πόλεμος.
Ο Πάτρικ Ντε Χάαν, επικεφαλής ανάλυσης πετρελαίου στην GasBuddy, εταιρεία που παρακολουθεί τις τιμές καυσίμων, δήλωσε ότι τον εξέπληξε η φαινομενική απουσία σχεδίου από την κυβέρνηση για τη μείωση των τιμών της βενζίνης, καθώς και η έλλειψη επικοινωνίας με ειδικούς και αναλυτές που θα μπορούσαν να βοηθήσουν.
Όπως είπε, προηγούμενες κυβερνήσεις ζητούσαν συμβουλές ή ενημέρωναν αναλυτές για τα μέτρα που λάμβαναν προκειμένου να περιορίσουν την άνοδο των τιμών.
«Υπάρχει μια έντονη ανησυχία στους Αμερικανούς που μεγαλώνει όσο συνεχίζονται οι αυξήσεις», είπε ο κ. Ντε Χάαν. «Οι Αμερικανοί σήμερα θα ξοδέψουν 200 εκατομμύρια δολάρια περισσότερα την ημέρα για βενζίνη απ’ ό,τι πριν από οκτώ ημέρες. Και αυτό το νούμερο θα συνεχίσει να αυξάνεται».
Πρόεδροι και από τα δύο κόμματα έχουν δει τις πολιτικές τους προοπτικές να συνδέονται στενά με τις τιμές της βενζίνης.
Ο Ρον Κλέιν, που υπηρέτησε ως προσωπάρχης του προέδρου Τζόζεφ Ρ. Μπάιντεν Τζούνιορ, ανησυχούσε τόσο πολύ ώστε έλεγχε τις τιμές της βενζίνης κάθε μέρα ως ένδειξη της διάθεσης των καταναλωτών.
Η Σάρα Μπιανκί, ανώτερη διευθύντρια στην Evercore ISI και πρώην υψηλόβαθμη αξιωματούχος εμπορίου στην κυβέρνηση Μπάιντεν, δήλωσε: «Είναι εντυπωσιακό ότι μπήκαν σε αυτή την κατάσταση χωρίς ένα πιο ξεκάθαρο σχέδιο για το τι θα κάνουν. Φαίνεται να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις σε αυτό το θέμα, και είναι δύσκολο να αλλάξεις την κατάσταση».
Άρθρο του Tyler Pager στους The New York Times